IDENTITET TIRANE: SPOJ ŠARENILA, MODERNE ARHITEKTURE I KOMUNISTIČKIH ZGRADA

Glavni grad Albanije Tirana, nekada poznat po tmurnom i sivom izgledu, postao je živahna i moderna metropola čiji urbani identitet karakteriše spoj šarenila, moderne arhitekture i komunističkih zgrada.

Nakon oslobađanja Albanije u novembru 1944. godine od nacističko-fašističkih okupatora, institucije diktatorskog režima Envera Hoxhe počele su projektirati i graditi gradove u komunističkom stilu, uključujući stambene objekte, kulturne ustanove i zgrade važnih državnih institucija.

Nakon svrgavanja komunističkog režima 1991. godine, u Albaniji su uništene mnoge zgrade izgrađene u doba komunizma, posebno tvornice, ali su se stambeni objekti sačuvali, te su poslužile kao džinovska platna za apstrakna djela jarkih tonova. Istovremeno, mnoge su se rekonstruisale, ali i sačuvale u izvornom obliku.

Ovih vrsta zgrada i danas najviše ima u Tirani te prkose razvoju urbane i moderne građevinske arhitekture.

U užem jezgru grada se posebno ističu oronule stambene zgrade, mnoge od njih montažne, ali i one izgrađene od bijele i crvene cigle. Paralelno sa zgradama, gradile su se i palače, te neke od najpoznatijih građevina koje su naslijeđe komunizma i koje i danas dokazuju uticaj tog režima na arhitekturu ili gradnju uopšte.

Svoje komunističko naslijeđe Albanci nisu odlučili srušiti, nego sačuvati i obnoviti, pa tako danas u mnogim od tih zgrada smještene brojne institucije poput Palate kulture, Palate kongresa, zgrade Predsjedništva Skupštine Albanije, Nacionalna galerija umjetnosti. Među njima je i poznata Piramida, Nacionalni historijski muzej, bivši Kinostudio “Nova Albanija” i Tirana International Hotel.

Još jedna tipična zgrada koja pripada komunističkom periodu je bivša Staljinova tekstilna tvornica, izgrađena uz podršku Sovjetskog Saveza početkom 1950-ih. U naselju glavnog grada “Kombinat”, koje je upravo po ovom poduhvatu i dobilo ime, i danas postoje zgrade koje podsjećaju na život iz doba komunizma.

Proces transformacije zgrada i palata izgrađenih za vrijeme komunističkog režima dao je glavnom gradu Albanije novi, živahniji izgled, jer je nakon 2000. godine bivši gradonačelnik Tirane, sadašnji premijer Albanije Edi Rama realizovao projekt oslikavanja fasada ovih zgrada, stvorivši “suživot” između modernog urbanog razvoja i arhitekture iz komunističkog doba.

Boje – crvena, narandžasta, žuta, zelena, plava – koje nekada nisu postojale u javnim prostorima, a danas prevladavaju gradom, dale su albanskoj prijestolnici novi urbani “identitet” na koji su mnogi stanovnici Tirane ponosni.

Hayat pratite putem aplikacija za iPhone/iPad & Android uređaje, a sve naše kanale gledajte UŽIVO putem servisa ‘GLEDAJ Hayat‘ na aplikacijama i portalu. Sve propuštene emisije i najbolje serije unaprijed gledajte u videoteci ‘Hayat PLAY’.

Ukoliko smatrate da sadržaj objavljen na portalu hayat.ba krši vaše autorsko, lično ili drugo pravo ili interes, možete zahtijevati objavu odgovora ili ispravke. Slučaj će biti u najkraćem roku razmotren, a sporni sadržaji biće uklonjeni ili ispravljeni odmah po eventualnom ustanovljavanju istinitosti sadržaja žalbe. Sve pritužbe kao i prigovore možete slati na e-mail adresu digitala@hayat.ba. Materijal poslat na ovu e-mail adresu će se smatrati pravovaljanim. Svi drugi oblici prigovora neće se smatrati relevantnim i portal hayat.ba nema obavezu postupiti po istim.

NAJNOVIJE