NA DANAŠNJI DAN POČELO JE RAČUNANJE VREMENA PO JULIJANSKOM KALENDARU: EVO ŠTA SE JOŠ DOGODILO 1. JANUARA

45. p.n.e. Stupio je na snagu novi, Julijanski kalendar, kojim je Gaj Julije Cezar, prema savjetima grčkog astronoma iz Aleksandrije Sosigena, reformisao računanje vremena tako što je za početak godine odredio 1. januar umjesto 1. marta. Papa Grgur XIII je reformisao taj kalendar 1582. godine, što je najveći broj zemalja prihvatio, dok su Julijanski zadržale srpska, ruska i još neke pravoslavne crkve.

1502. Portugalski moreplovci uplovili su u zaliv Guanabara i nazvali to mesto Rio de Janeiro (Januarska rijeka). Grad koji je potom nastao bio je prijestonica Brazila od 1763. do 1960. godine, kada je za glavni grad određena novoizgrađena Brazilija.

1526. Hrvatsko plemstvo je na saboru u gradu Cetinu izabralo za kralja Ferdinanda Habsburga, nadajući se da će im nadvojvoda Ferdinand obezbijediti bolju odbranu od Turaka nego erdeljski knez Ivan Zapolja. Hrvatska je postala dio Habsburške monarhije.

1801. Stupio je na snagu akt o ujedinjenju Velike Britanije i Irske, čime je stvoreno Ujedinjeno Kraljevstvo.

1803. Danska je zabranila uvoz robova u dansku Zapadnu Indiju i postala prva zemlja koja je zabranila ropstvo.

1823. Rođen mađarski pjesnik Šandor Petefi, jedan od vođa nacionalnog pokreta 1948. godine. Smatra se najtalentovanijim i najboljim mađarskim lirskim pjesnikom 19. vijeka. Njegova poezija je imala veliki uticaj na južnoslovenske pjesnike.

1863. Tokom Američkog građanskog rata predsjednik SAD-a Abraham Lincoln potpisao je Zakon o oslobađanju robova (Emancipation Proclamation).

1877. Britanska kraljica Viktorija I proglašena je caricom Indije.

1880. U Srbiji su uvedene obavezne metarske mjere, mjerna jedinica za dužinu postao je metar i zvanično su prestale da važe mjere poput aršina, lakta, pedlja.

1901. Britanske kolonije Novi Južni Vels, Queensland, Victoria, Južna Australija, Tasmanija i Zapadna Australija ujedinile se u federaciju pod nazivom Komonvelt Australije.

1925. Naziv glavnog grada Norveške Kristijanija (od 1674), promijenjen je u Oslo.

1958. Stupio na snagu ugovor o osnivanju Evropske ekonomske zajednice, poznate kao Zajedničko tržište, koji su 25. marta 1957. godine u Rimu potpisale Belgija, Zapadna Njemačka, Italija, Luksemburg, Francuska i Holandija.

1959. Poslije dvogodišnjeg gerilskog rata na Kubi vlast je preuzeo vođa revolucionarnog pokreta “26. juli” Fidel Castro, a diktator Fulhesio Batista je pobjegao u Dominikansku Republiku.

1965. Pod vođstvom lidera pokreta “Al Fatah” Jasera Arafata formirana je Palestinska oslobodilačka organizacija.

1972. Umro francuski pjevač i glumac Maurice Chevalier. Popularni interpretator u operetama i pariskim zabavnim pozorištima najzapaženije uloge na filmu ostvario je u filmskim muzičkim komedijama (“Ljubavna parada”, “Vesela udovica”, “Žiži”).

1979. SAD i Kina su uspostavile diplomatske odnose, 30 godina poslije osnivanja Narodne Republike Kine.

1993. Češka i Slovačka su postale samostalne države, čime je prestala da postoji Čehoslovačka, osnovana 1918. godine.

1998. Islamski fundamentalisti su na zapadu Alžira masakrirali više od 400 ljudi, uključujući žene i djecu, u najgorem nasilju tokom šestogodišnjeg terora oružanih islamističkih grupa.

1999. Zvanično je puštena u promet jedinstvena evropska valuta euro i oko 300 miliona ljudi u 11 od 15 zemalja Evropske unije dobilo je istu valutu prvi put od vremena Rimskog carstva. Grčka se, kao 12. članica, pridružila 2001. godine, a zamijena nacionalnih valuta u euro počela je 1. januara 2002. godine.

2000. Velika Britanija je zvanično ukinula stare imperijalne mjere, kao što su funta (453,59 grama) i unca (28,35 grama) i uvela evropski mjerni sistem.

2001. U Zagrebu preminuo Fabijan Šovagović (68) jedan od najvećih glumaca Hrvatske i bivše Jugoslavije.

2003. U Sarajevu umro Ahmet Hromadžić, bh. književnik, novinar i urednik. Pisao je pripovijetke i romane za djecu i odrasle, književne i teatarske kritike, književne reportaže, crtice i članke.

2003. Policijske snage EU zamijenile su u BiH međunarodne policijske snage UN-a, čime je počela prva zajednička odbrambena i bezbjednosna akcija svih 15 zemalja-članica EU.

2003. U Brazilu je inaugurisan Luiz Inasio Lula da Silva prvi brazilski predsjednik iz radničke klase.

2007. Rumunija i Bugarska su postale punopravne članice Evropske unije.

2012. U Skoplju umro Kiro Gligorov, makedonski političar i prvi predsjednik nezavisne Makedonije.

2013. U ljudskom stampedu tokom novogodišnje proslave u Abidjanu, Obala Slonovače, život je izgubilo 60 osoba, dok je 200 povrijeđeno. Većina stradalih je dobne starosti između osam i 15 godina.

2014. Građanima Rumunije i Bugarske su, poslije sedam godina od priključenja EU, ukinute i posljednje restrikcije za zapošljavanje u devet zemalja Unije u kojima su primjenjivane (Njemačka, Austrija, Belgija, Španija, Francuska, Velika Britanija, Luksemburg, Malta i Holandija).

2017. U noćnom klubu Reina u Istanbulu na dočeku Nove godine u napadu militanta IS-a ubijeno 39 gostiju, a 69 ranjeno. Napadač Abulkadir Masharipov (1983) iz Uzbekistana je bio prerušen u Djeda Mraza kada je pucao po gostima, a potom je pobjegao. Uhapšen je 16. januara u kvartu Esenjurt u Istanbulu.

2019. U Zagrebu umro Ivo Gregurević, glumac. Rođen je u selu Donja Mahala kod Orašja u BiH 7. oktobra 1952. godine. Od 1995. godine do smrti bio je jedan od organizatora Dana hrvatskog filma Orašje.

2019. U Istočnom Sarajevu u klasičnoj sačekuši kod kafića Sparta ubijen Miloš Ostojić.

2019. U ruskom gradu Magnitogorsk u urušavanju zgrade poginula 21 osoba.

Hayat pratite putem aplikacija za iPhone/iPad & Android uređaje, a sve naše kanale gledajte UŽIVO putem servisa ‘GLEDAJ Hayat‘ na aplikacijama i portalu. Sve propuštene emisije i najbolje serije unaprijed gledajte u videoteci ‘Hayat PLAY’.

Ukoliko smatrate da sadržaj objavljen na portalu hayat.ba krši vaše autorsko, lično ili drugo pravo ili interes, možete zahtijevati objavu odgovora ili ispravke. Slučaj će biti u najkraćem roku razmotren, a sporni sadržaji biće uklonjeni ili ispravljeni odmah po eventualnom ustanovljavanju istinitosti sadržaja žalbe. Sve pritužbe kao i prigovore možete slati na e-mail adresu digitala@hayat.ba. Materijal poslat na ovu e-mail adresu će se smatrati pravovaljanim. Svi drugi oblici prigovora neće se smatrati relevantnim i portal hayat.ba nema obavezu postupiti po istim.

NAJNOVIJE

DOŠLA BICIKLOM U BOLNICU I PORODILA SE

0
Novozelandska zastupnica Julie Anne Genter jutros je biciklom stigla u porodilište, gdje se poslije jednog sata i porodila.