NAUČNICI UPOZORAVAJU NA MOGUĆNOST NOVE PANDEMIJSKE PRETNJE

Dok su zemlje širom sveta i dalje u teškoj borbi s korona virusom, naučnici upozoravaju na opasnost od virusa s “pandemijskim potencijalom” koji se u Kini pojavio među svinjama i ljudima koji rade sa svinjama, pišu svetski mediji, ukazujući da nije zabeleženo prenošenje novog oblika virusa svinjskog gripa među ljudima, ali da postoji opasnost od njegovih daljih mutacija koje bi mogle dovesti do globalnog širenja.

Ilustracija

G4 virus

Nova naučna studija upozorila je da se novi oblik H1N1 gripa tiho širi među radnicima na svinjskim farmama u Kini i da ga treba “hitno” staviti pod kontrolu da bi se izbjegla još jedna pandemija, piše The New York Times.

Novi oblik virusa G4 EA H1N1 prisutan je na kineskim svinjskim farmama od 2016. i replicira se u ljudskim respiratornim organima, navodi se u studiji objavljenoj u ponedeljak, 29. juna, u američkom naučnom časopisu PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences). Zasad je, kako navodi Njujork tajms, virus pronađen kod nekih ljudi bez izazivanja bolesti, ali zdravstveni stručnjaci strahuju da se to može promeniti.

Evroazijska varijanta H1N1 cirkuliše među svinjama u Evropi i Aziji decenijama, navodi se u studiji, ali je pojavljivanje G4 virusa među svinjama u Kini s respiratornim simptomima poraslo poslije 2014. i podaci ukazuju da taj virus predstavlja sve veći problem na svim farmama, dok će raširena cirkulacija povećati izloženost ljudi virusu. Njujork tajms navodi da naučnici ukazuju da je ključni korak ustanoviti da li je neko od radnika na svinjskim farmama dobio virus od drugih ljudi.

H1N1 je veoma prenosiv i izazvao je 2009. pandemiju s relativno niskom procjenjenom stopom smrtnosti od oko 0,02 odsto, ukazuje američki list. Poređenja radi, 1918. stopa smrtnosti od pandemije gripa, koju je takođe izazvao H1N1, bila na oko 2,5 odsto, s oko 50 miliona mrtvih uslijed velikog broja zaraženih i loše medicinske njege tog vremena.

Studija objavljena u časopisu PNAS zasnovana je na praćenju svinja u 10 kineskih provincija od 2011. do 2018. U poslednje tri godine istraživači su uzeli uzorke s 15 svinjskih farmi i od 230 ljudi iz obližnjih domaćinstava. Ustanovljeno je da je 10,4 odsto radnika i 4,4 odsto drugih bilo pozitivno na G4 EA H1N1, pri čemu je virus učestaliji među radnici starosti od 18 do 35 godine – 20,5 odsto. Studija je poslata na pregled početkom decembra, nedjeljama prije nego što je izbijanje korona virusa u Vuhanu privuklo pažnju svijeta.

Pandemijski potencijal

Naučnici u novoj studiji kažu da novi virus gripa otkriven u Kini ima potencijal da bude zarazan za ljude i da ga treba pažljivo pratiti u slučaju da postane potencijalni “pandemijski virus”, mada stručnjaci kažu da zasad nema neposredne pretnje, ukazuje Reuters.

Studija u PNAS ukazuje na opasnost da virusi preskoče prepreke za prenošenje na ljude posebno u gusto naseljenim oblastima Kine, gdje milioni žive blizu farmi, klanica i mokrih pijaca, ističe Rojters, dodajući da se vjeruje da je sadašnji korona virus – od kojeg je u svijetu zaraženo više od 10,3 miliona ljudi, a umrlo više od 500.000 – potekao iz jedne vrste slijepih miševa na jugozapadnu Kine i da se možda prenio na ljude preko pijace morske hrane u gradu Vuhanu.

Autori studije navode da su radnici na svinjskim farmama imali povišene nivoe virusa u krvi i upozoravaju da hitno treba sprovesti pažljivo praćenje u ljuskoj populaciji, posebno radnika u svinjskoj industriji.

  • Kina pažljivo prati razvoj u pogledu te stvari. Preduzećemo sve neophodne mjere za sprječavanje širenja i zaraze novim virusom, rekao je portparol kineskog Ministarstva vanjskih poslova u utorak, 30. juna.

Studija u PNAS kaže da se svinje smatraju značajnim “mješalicama” za generacije pandemijskih virusa gripa i pozvala je na sistemsko nadziranje problema, navodi Rojters, objašnjavajući da je novi virus rekombinacija varijante H1N1 iz 2009. i nekada preovlađujućeg oblika kod svinja.

Prilagodljivost novog virusa

Istraživači strahuju, kako ukazuje BBC, da bi novi virus s “pandemijskim potencijalom” mogao dalje mutirati tako da se lakše prenosi s osobe na osobu, što bi moglo dovesti do njegovog globalnog širenja.

Novi oblik gripa je među najvećim zaraznim pretnjama koje stručnjaci prate, dok svijet pokušava da se izbori s pandemijom koju je izazvao koronavirus, navodi BBC, ukazujući na upozorenje iz studije da novi virus nije urgentan problem, ali da nosi “sva obilježja” veoma prilagodljivog virusa koji može zaraziti ljude.

Poslijednja pandemija gripa iz 2009. bila je manje smrtonosna nego što se isprva strahovalo, dijelom zato što su mnogi stariji ljudi donekle imali imunitet na njega i vjerovatno zato što je bio sličan drugim virusima koji su cirkulisali prethodnih godina, objašnjava BBC i dodaje da je taj virus, nazvan A/H1N1pdm09, pokriven godišnjom vakcinom protiv gripa.

Iako sadašnja vakcina protiv gripa izgleda da ne štiti od novog oblika G4, moguće je da se prilagodi po potrebi, dodaje britanski servis.

Kin-Čou Čang koji radi na Univerzitetu Notingem u Velikoj Britaniji rekao je za BBC da je svijet sada zaokupljen koronavirusom ali da se “ne smije izgubiti iz vida potencijalno opasne nove viruse”.

Povećani nadzor nad svinjama

Posle pandemije svinjskog gripa 2009. od kojeg je širom svijeta, prema različitim procjenama, umrlo između 150.000 i 575.0000 ljudi, vlasti i naučnici su povećali nadzor nad svinjama u potrazi za virusom s “pandemijskim potencijalom”, navodi CNN.

Istraživači iz nekoliko kineskih naučnih institucija su u okviru programa praćenja svinja od 2011. do 2018. uzeli više od 30.000 uzoraka i identifikovali 179 virusa svinjskog gripa, ali, kako navodi CNN, nisu svi izazvali zabrinutost, pošto su se neki pojavljivali u toku samo jedne godine. G4 se, međutim, pojavljivao iz godine u godinu i pokazao naglo povećanje od 2016. među svinjama.

Testovi su pokazali da G4 može zaraziti ljude i da se brzo može umnožavati u ćelijama respiratornog sistema, a, ističe CNN, iako novi virus ima gene H1N1, ljudi koji su primili sezonsku vakcinu protiv gripa nemaju imunitet na njega.

Ipak, nema evidencije da se G4 može širiti s čoveka na čovjeka, što je ohrabrujući znak, kaže biolog s Univerziteta Vašington Carl Bergstrom.

  • To nije ‘novi’ virus; on je veoma učestao među svinjama od 1916, naveo je Bergstrom na Twitteru.
  • Nema evidencije da G4 cirkuliše među ljudima i pored pet godina ekstenzivne izloženosti, dodao je on.

Svinjski grip se pojavljuje među ljudima koji su u kontaktu sa zaraženim svinjama i simptomi su slični običnom gripu: groznica, pospanost, manjak apetita, kašalj, curenje nosa, bol u grlu, mučnina, povraćanje i dijareja. Poslije 2009. H1N1 virus kod ljudi se vratio među svinje i, ukazuje CNN, geni su se pomešali u nove kombinacije, stvarajući nove viruse poput G4.

Hayat pratite putem aplikacija za iPhone/iPad & Android uređaje, a sve naše kanale gledajte UŽIVO putem servisa 'GLEDAJ Hayat' na aplikacijama i portalu. Sve propuštene emisije i najbolje serije unaprijed gledajte u videoteci ‘Hayat PLAY’.

Ukoliko smatrate da sadržaj objavljen na portalu hayat.ba krši vaše autorsko, lično ili drugo pravo ili interes, možete zahtijevati objavu odgovora ili ispravke. Slučaj će biti u najkraćem roku razmotren, a sporni sadržaji biće uklonjeni ili ispravljeni odmah po eventualnom ustanovljavanju istinitosti sadržaja žalbe. Sve pritužbe kao i prigovore možete slati na e-mail adresu digitala@hayat.ba. Materijal poslat na ovu e-mail adresu će se smatrati pravovaljanim. Svi drugi oblici prigovora neće se smatrati relevantnim i portal hayat.ba nema obavezu postupiti po istim.