ZAPOČELA NOVA SEZONA MJERENJA POLENA U ZENICI I ZDK-U

Tim Instituta za zdravlje i sigurnost hrane Zenica započeo je proteklih dana novu sezonu monitoringa i mjerenja polena na području Zeničko-dobojskog kantona, koja će trajati od februara do novembra ove godine.

Tokom prošle godine nabavljen je i instaliran najmoderniji uzorkivač polena i spora evropskog proizvođača (Lanzoni, Italija), te je započet monitoring polena za područje ZDK-a. Ovakva aktivnost do sada se nije provođena na ovim prostorima. 

– Radi se o tehnici uzorkovanja polena volumetrijskom metodom koja je danas jedina priznata metoda u aerobiologiji i koristi se prema preporuci EAACI (Evropske akademije za alergijsku i kliničku imunologiju). Princip je da uzorkivač usisava tačno poznatu količinu zraka (10 L/min.), a sa zrakom i čestice polena i spora. Na taj način je omogućeno izražavanje rezultata kao koncentracija polena ili spora u jediničnom volumenu zraka. O prisustvu i koncentraciji polena biljnih vrsta koje su predmetom posmatranja i čiji polen izaziva alergijske reakcije kod stanovništva ZDK-a i preporukama posjetioci zvanične web stranice Instituta redovno su se mogli informisati u periodu od 28. maja do 3. novembra prošle godine putem sedmičnih izvještaja – ističe rukovoditelj Zavoda za zaštitu bilja u Institutu Kasim Velić.

Period od novembra prošle godine do početka februara ove je vrijeme mirovanja vegetacije kada nema polinacije odnosno otpuštanja polena u donje slojeve atmosfere, a time ni mjerenja odnosno uzorkovanja. 

Od 1. februara uzorkivač polena i spora ponovno je u funkciji na lokaciji u centru Zenice, i to na preporučenoj visini od 15 metara, te će u narednom periodu putem sedmičnih izvještaja stanovništvo ZDK-a redovno biti informisano od stručnih osoba Instituta o prisustvu i koncentraciji polena u zraku, kao i mjerama i preporukama koje trebaju poduzeti s ciljem zaštite kada su u pitanju alergije na polen. 

Sve biljne vrste koje otpuštaju polen, a posebno one čiji polen ima alergena svojstva mogu se podijeliti u tri grupacije. 

Prvu čine drvenaste biljne vrste koje polen prema polenskom kalendaru otpuštaju već od kraja januara do početka maja i koje su prisutne na cijelom području ZDK, ponajviše u brdskom i brdsko-planinskom dijelu, ali i uz riječne tokove. 

U ovu grupu ubrajaju se biljne vrste rodova jela, javor, divlji kesten, joha, breza, grab, domaći kesten, lijeska, bukva, jasen, orah, smrča, omorika, bor, platan), topola, hrast, vrba, zova, tise, čempresi, lipa i brijest. 

Drugu grupu čine zeljaste biljke među kojima one iz porodice trava čiji je polen prisutan prema polen kalendaru od kraja aprila do sredine septembra i prisutne su na cijelom području Zeničko-dobojskog kantona bez obzira na nadmorsku visinu. Dok treću grupu čine zeljaste korovske biljke sa ljetno-jesenskim otpuštanjem polena. 

Grupu korova čini mali broj biljaka, ali sa veoma opasnim polenom, koji pri niskim koncentracijama u zraku izaziva alergijske reakcije. 

Iako polenova zrnca čine samo mali udio od ukupnog broja čestica u atmosferi, ona su među najčešćim uzročnicima alergijskih bolesti disajnog sistema, te predstavljaju jedan od najsnažnijih prirodnih alergena današnjice. Manje od 100 vrsta polena od ukupno 250.000 vrsta uzrokuju alergijsku reakciju. 

Količina polena u okolišu ovisi o geografskoj distribuciji pojedinih vrsta biljaka. Primjerice, mnoge vrste trava su široko rasprostranjene u svim klimatskim područjima, te je i alergija na te biljke značajno zastupljena. 

S druge strane breza, čija polen ima izniman alergološki potencijal, biljka je sjevernih i umjerenih područja sjeverne hemisfere, tako da izvan tih područja alergije na tu vrstu polena su zanemarive ili ih nema. U poljoprivrednim područjima gdje su velike površine zasijane žitaricama koje spadaju u porodicu Cereale, učestalost alergije na polen vrsta iz te porodice su također značajne. 

Metoda polinacije je vrlo značajni faktor distribucije polena u zraku. Polen biljaka koji se transportira vjetrom bit će u zraku u značajnim koncentracijama, dok polen biljaka koje se oprašuju insektima gotovo da se neće pojavljivati u zraku ili će mu koncentracije biti zanemarive. 

Veličina i struktura polenovih zrnaca dva su parametra koja određuju duljinu i udaljenost transporta vjetrom, te dubinu ulaska u disajni sistem. 

Stručni tim će nakon obrade podataka odnosno identifikacije vrsta polena i spora te izračuna njihove koncentracije po kubnom metru zraka, redovno obavještavati i davati preporuke stanovništvu alergičnim na polen putem objave na web stranici Instituta, saopćeno je iz INZ-a. 

Hayat pratite putem aplikacija za iPhone/iPad & Android uređaje, a sve naše kanale gledajte UŽIVO putem servisa ‘GLEDAJ Hayat‘ na aplikacijama i portalu. Sve propuštene emisije i najbolje serije unaprijed gledajte u videoteci ‘Hayat PLAY’.

Ukoliko smatrate da sadržaj objavljen na portalu hayat.ba krši vaše autorsko, lično ili drugo pravo ili interes, možete zahtijevati objavu odgovora ili ispravke. Slučaj će biti u najkraćem roku razmotren, a sporni sadržaji biće uklonjeni ili ispravljeni odmah po eventualnom ustanovljavanju istinitosti sadržaja žalbe. Sve pritužbe kao i prigovore možete slati na e-mail adresu digitala@hayat.ba. Materijal poslat na ovu e-mail adresu će se smatrati pravovaljanim. Svi drugi oblici prigovora neće se smatrati relevantnim i portal hayat.ba nema obavezu postupiti po istim.

NAJNOVIJE